Autor: Aleksander Chmiel
-
15. Ptasi najazd na lokal
Jest koniec kwietnia 2025 roku – stawiam kolejną dziuplę dla ptaków śpiewających. Proszą mnie o to swoimi trelami od samego świtu. Kilka dni później poznałem jej lokatorów – parę muchołówek żałobnych (Ficedula hypoleuca). To wielkie zaskoczenie, bo przez ponad dwadzieścia lat nasze siedlisko każdego roku zasiedlały tylko muchołówki szare (Muscicapa striata): Gardziły moimi dziuplami i…
-
25. 10 cudów
Cudy świata nieożywionego i życia biologicznego Za cud uznajemy zjawisko odmienne od naszej wiedzy tzw. powszechnej (bywa, że również naukowej) oraz od naszych wyobrażeń dotyczących świata, w którym żyjemy. Pominę tu cudy (cuda) przekazywane w tekstach religijnych, a przytoczę te, które dotyczą świata poznawanego na drodze dociekań naukowych. Uznałem, że są one niezwykle interesujące, ponieważ…
-
24. GMO – nadzieje i problemy
Jako wprowadzenie do tematu organizmów modyfikowanych genetycznie (GMO), zacznę przewrotnie od bardzo drażliwego tematu – my, ludzie nie chcemy zaakceptować niemożliwości rozmnażania się naszego gatunku w nieskończoność. W fizycznie skończonym (ograniczonym) świecie żaden gatunek nie możne się nieskończenie rozwijać. W końcu zabraknie surowców, a często również miejsca. Dotyczy to różnych form biologicznego życia, począwszy od…
-
23. Dokąd uciec?
Homo sapiens to dziwne stworzenie. Niszczy matkę Ziemię, i po jej całkowitym zniszczeniu zamierza z niej uciec. Taką ma naturę – chce przekraczać granice, które wydają się być nieprzekraczalne. Nazywa się to postępem technologicznym. A może jest to choroba ludzkiego umysłu? No ale jeżeli człowiek chce uciec, to dokąd? Na pierwszym planie rozważań znajdują się…
-
22. Alert dla Homo sapiens
W hołdzie sir Davidowi Attenborough i Yannowi Arthus-Bertrandowi – wielkim obrońcom przyrody Ziemi oraz Yuvalowi Noahowi Harariemu – jednemu z największych współczesnych myślicieli, starającemu się zapobiec groźbie kryzysu (być może samozagłady) ludzkości. Dedykuję moim wnukom – Zosi, Justynie i Tymonowi z życzeniami obym się mylił. Wprowadzenie Homo sapiens to dziwny gatunek, który nie pasuje do ziemskiej…
-
21. System Ziemi oraz granice planetarne
Homo sapiens to dziwny gatunek w ziemskiej przyrodzie. Z jednej strony tworzy użyteczne i piękne dzieła, a z drugiej stał największym ziemskim niszczycielem. Z jednej strony lubi ład i porządek, a z drugiej jest jedynym gatunkiem, który bezgranicznie zaśmieca Ziemię, a od kilkudziesięciu lat także najbliższy nam wycinek przestrzeni pozaziemskiej. I jeszcze jedno – lubimy…
-
20. Sztuczna inteligencja (AI)
Homo sapiens, pozostając w tyle za innymi ziemskimi „stworzeniami” jeżeli chodzi o zmysły i możliwości fizyczne, uzyskał nad nimi niekwestionowaną przewagę dzięki swojemu mózgowi. Ludzki mózg okazał się najdoskonalszy wśród mózgów wszystkich ziemskich organizmów – ale czy naprawdę jest doskonały? Otóż Homo sapiens uznał, że nie, i dlatego dąży do stworzenia znacznie doskonalszego „mózgu” AI. Czy…
-
19. Technologia informacyjna/informatyczna
Wirtualne okno na świat Natura ludzka ma to do siebie, że przekracza różne granice i tworzy niematerialne byty. Homo sapiens stworzył państwa, religie, prawo, etykę, naukę, ponieważ te byty pozwalają na organizację życia społecznego i rozwój technologiczny. Ale powstają też byty, bez których można się byłoby się obyć, a niektóre nawet budzą mój sprzeciw. No…
-
18. Co z tym ludzkim mózgiem?
Skąd i po co mamy taki mózg, jaki mamy? Człowiek nazwał siebie dumnie rozumnym – Homo sapiens. Uznał też siebie za najdoskonalszy gatunek na Ziemi, i rzeczywiście tak jest, jeżeli chodzi o ludzki mózg, myślenie abstrakcyjne, inteligencję, możliwości współdziałania, wyobraźnię i osiąganie tego co jest nieosiągalne dla innych gatunków. Stworzył cywilizację – kulturę, sztukę, religię,…
-
17. Duchowość Homo sapiens
Bóg, wiara, religia, a życie człowieka; i dużo pytań – „dlaczego?” Ludzki mózg ma dużo zagadek, ale największą jest chyba istnienie czegoś niezwykle enigmatycznego – duchowości. Narzędzia badawcze, którymi dysponuje nauka, ludzkiej duchowości nie są w stanie wyjaśnić. To jest świat transcendentny, istniejący poza światem fizycznie poznawalnym naszymi zmysłami. Świat duchowości rozwijał się równolegle z…
-
16. Hormony i płeć
We wpisie nr 15 poruszyłem istotę naszych jednostkowych odrębności w obrębie gatunku Homo sapiens oraz multigatunkowej złożoności naszych ciał. Nasze życie biologiczne regulują zarówno nasze własne hormony, jak również sygnały wysyłane do naszego mózgu przez niezwykle licznych rezydentów naszych jelit. W tym wpisie skoncentruję się na olbrzymim problemie biologiczno-ideologicznym, którego źródłem są hormony płciowe, ale…
-
15. Jesteśmy bardziej złożeni niż nam się wydaje
Gatunek Homo sapiens charakteryzuje się wielką różnorodnością, zwłaszcza mentalną, która jest wynikiem jego rozwoju ewolucyjnego i kulturowego. W odniesieniu do konkretnego człowieka jego osobnicza niepowtarzalność jest wynikiem zarówno genów, jak i wielu czynników pozagenetycznych – od warunków życia płodowego, a później rodzinnego oraz od wpływu środowiska dorastania i aktywności życiowych. Sterują nami chwilowe bodźce zewnętrzne,…
-
14. My – Homo sapiens
W tym wpisie omówię biologiczny i fizyczny rozwój przedstawicieli rodzaju Homo, koncentrując się na Homo sapiens. Pominę tu jednak zagadnienie naszego rozwoju kulturowego, cywilizacyjnego i technologicznego. Antropogeneza, czyli ewolucyjne pochodzenie człowieka Na wstępie należy jednak przypomnieć, że nasz gatunek, razem z razem z najbliższymi nam genetycznie szympansami oraz gorylami i orangutanami, klasyfikowany jest w rodzinie…
-
15. Makrofotografia a fotografia zbliżeniowa
Maj to dobry czas aby rozpocząć fotografować owady. Tylko, że one są takie małe. Najpierw jednak dygresja odnośnie nazwy makrofotografia. Wydaje mi się, że bardziej właściwe jest określenie „fotomakrografia”, czyli fotografia z powiększeniem skali odwzorowania. Chodzi o powiększenie wymiarów obrazu w zapisie na filmie lub na matrycy aparatu fotograficznego w stosunku do rzeczywistych wymiarów modela.…
-
14. Monochromatycznie
Z definicji w języku łacińskim: mono – jeden, chroma – kolor. Żyjemy w świecie pełnym barw, przy czym nasz ludzki świat jest pod tym względem inny niż świat zwierzęcy, bogatszy niż u innych ssaków, ale uboższy niż u ptaków i owadów. Człowiek widzi trzy kolory podstawowe – czerwony, zielony i niebieski, określane z języka angielskiego RGB (Red, Green, Blue)…